Dijital Bağımlılık Nedir?

Dijital Bağımlılık Nedir?

Çağımız gereği teknolojiyle olan ilişkimiz her geçen gün artıyor. Dijital dünya günlük yaşamı kolaylaştırıyor ve insanları mutlu ediyor ama dijital bağımlılık da stres ve depresyona yol açabiliyor.

İnsanların dijital cihazlarda geçirdiği süre artarken, farkında olmadan iş, arkadaş ve ailelerine daha az zaman ayırıyorlar. Bir süre sonra bu dijital cihazlarından kısa süre uzaklaşılsa bile sıkıntı hissi, gerginlik, sinirlilik gibi birçok psikolojik ve fiziksel belirti yaşanabiliyor.

Kişinin interneti ya da dijital cihazları kullanmaktan kendini alıkoyamaması, bununla ilgili kontrolünü kaybetmesi, bu nedenle iş, okul, ev gibi çeşitli alanlarda sorumluluklarını aksatması, bu durumun toplumsal ya da kişiler arası sorunlara neden olması, teknolojik cihazlardan uzak kaldığında sıkıntı hissi, gerginlik, sinirlilik gibi çeşitli yoksunluk belirtileri yaşaması, bu cihazları kullanmaya yönelik yoğun bir istek duyması, cihaz başında ya da internette planladığından çok daha uzun zaman geçirmesi, uzak kalmak için çok çaba harcaması durumu ise teknoloji bağımlılığına işaret ediyor.

Gerçeklikten uzaklaşma, uyku bozukluğu

Teknoloji bağımlılığı olan ve sosyal medyada tamamen sanal kimliğiyle var olan bir kişi gerçeklikten uzaklaşabiliyor. Günün önemli kısmını internette ya da dijital cihazlarla geçirme eğilimi olan bazı kişiler ise uyku bozukluğu, vücut ağrıları, anksiyete, depresif belirtiler gibi çeşitli psikolojik ve fiziksel belirtiler yaşayabiliyor. Kişi sosyal çevresine veya işine yeteri kadar zaman ayıramadığından insanlar arası ilişkilerde sorunlar ya da iş kayıpları görülebiliyor. Dolayısıyla teknolojik aletler faydalarının yanı sıra kişide bedensel ve ruhsal olarak olumsuzluklara da neden oluyor.

Dijital bağımlılığa götüren süreç

Vücudumuzda stres hormonu olan kortizolün artması başta kardiyovasküler hastalıklar olmak üzere birçok hastalığın tetikleyicisi olabilir. Mavi ışık nedeniyle hormonlarımızın salınımı bozulabilir. Bu da uyku bozukluğu, halsizlik, yorgunluk, dikkat dağınıklığı gibi belirtilerin ortaya çıkmasına sebep olur. Sosyal medyada oluşturulan sahte kimlikler bir süre sonra anksiyete, depresif belirtiler gibi çeşitli psikiyatrik sorunlara yol açabilir. Özellikle çocuk ve ergenlerde olumsuz kimlik gelişimi, yalnızlaşma, yabancılaşma, davranış sorunları ve çeşitli toplumsal olaylara duyarsızlaşma gibi belirtilere ortaya çıkar.

Dijital detoks nedir?

Teknolojik cihazlardan tamamıyla uzaklaşmak ve kullanmamak mümkün olmayabilir ancak dijital detoks, teknoloji ile kurulan ilişkimizin farkına varıp, bu ilişkideki rolümüzü aktif olarak yeniden belirlememiz anlamına gelir. Dijital detoksla, teknolojik aletlerle bağı tam olarak kesmeden, yaşamdaki etkilerinin en aza indirilmesi hedeflenmelidir. Böylece kişilerin kendilerine ve çevresindekilere ayırdıkları zamanın artar, dikkatlerini daha iyi toplarlar, uykuları düzene girer ve özsaygıları artar.

Dijital detoks için 5 öneri

Kişinin ihtiyaç ve isteklerine göre değişebilen dijital detoks nasıl yapılır?

  1. Tek bir sosyal medya platformundan ayrılmak veya bu alana belirli süreler ayırmak şeklinde olabildiği gibi, tüm teknolojik cihazlardan uzaklaşma şeklinde uygulanabilir.
  2. Sosyal medya uygulamalarının bildirimleri kapatılabilir, bu platformlarda geçirilen süre, çeşitli uygulamalarla kontrol edilebilir.
  3. Kişinin daha çok ne zaman teknolojik cihazları kullandığını gözlemlemesiyle, gereksiz olduğunu düşündüğü zamanlarda cihazlar kapatılabilir ya da uzaklaştırılabilir.
  4. Bu uygulamalar sonucunda ortaya çıkan boş zamanlar çeşitli aktivitelerle doldurulabilir.
  5. Teknoloji bağımlılığının altında yatan süreçler farmakoterapi ya da psikoterapi gerektiren süreçler de olabilir. Bu nedenle bir ruh sağlığı uzmanından destek almak gerekebilir.

7.6.2021